Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

Dr Jarosław Kuropatwiński


Księgi wieczyste

Komentarz do art. 1-582 u.k.w.h. oraz 6261-62613 k.p.c.

Założenia programowe –

 

A. Założenia podstawowe

Celem Komentarza jest stworzenie wyczerpującego opracowania poświęconego zagadnieniom ksiąg wieczystych i postępowania wieczystoksięgowego. Zbierać ma ono wszystkie dotychczasowe wypowiedzi doktryny i orzecznictwa dotyczące tej materii, dokonując ich odpowiedniego pogrupowania, w taki sposób, aby Czytelnik miał zapewniony szybki, ale i wyczerpujący dostęp do niezbędnej wiedzy. Oprócz zebrania poglądów i ich systematyzowania, walorem komentarza jest krytyczna ocena tych wypowiedzi dokonywana przez autora. Ze względu jednak na zasadniczy cel pracy, jaką jest zapewnienie Czytelnikowi przejrzystej orientacji w całej gamie zagadnień wieczystoksięgowych, wywody krytyczne Autora ujmowane są w miarę możliwości syntetycznie w taki sposób, aby nie zaciemniać struktury tekstu.

Komentarz czerpie z bogatej praktyki jej autora. Aby zwiększyć walor praktyczny Komentarza, autor korzysta także z problemów wskazywanych przez internautów za pośrednictwem niniejszej strony internetowej. W tym sensie jest to Komentarz interaktywny, inspirowany także przez szerokie grono praktyków. Według badań autora, jest to pierwszy interaktywny komentarz poświęcony prawu polskiemu.

Zamierzeniem Komentarza jest zarazem połączenie doświadczeń praktycznych autora i internautów z najnowszym stanem nauki prawa cywilnego zarówno polskiej, jak i zagranicznej. Biorąc pod uwagę to, że Komentarz adresowany jest w pierwszej kolejności do praktyków, w doborze zagadnień koncentruje się on na problemach o doniosłości praktycznej. Zarazem przygotowywany jest on z uwzględnieniem najwyższych standardów stawianych rozprawom naukowym.

 

B. Podział na tomy

Komentarz, ze względu na jego rozbudowany charakter, podzielony został na trzy następujące tomy:

I tom, Księgi wieczyste. Komentarz do art. 1-10 u.k.w.h.,
II tom, Księgi wieczyste. Komentarz do art. 11-582 u.k.w.h. (przewidziany termin wydania: 2017)

III tom, Postępowanie wieczystoksięgowe. Komentarz do art. 6261-62613 k.p.c.

 

6 września 2013 ukazał sie tom I Komentarza. Liczy on 31 arkuszy wydawniczych (435 stron).


Nad wydaniem tego Komentarza patronat objął miesięcznik Stowarzyszenia Notariuszy RP „Rejent”.

 

C. Układ tekstu

Wzorem dla układu Komentarza jest słynny Münchner Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch (C.H. Beck München). Komentarz do każdego przepisu podzielony zostanie na kilka rozdziałów tematycznych, jednakże do każdego przepisu zamieszone będą typowe pierwsze dwa rozdziały dotyczące:

  • celu normy (ratio legis),

  • historii powstania komentowanego przepisu.

Zagadnienia związane komentowanym artykułem najczęściej grupowane są nie tylko w rozdziały, ale także mniejsze jednostki tekst, co ułatwić ma sprawną orientację Czytelnika w strukturze tekstu, umożliwiając mu szybkie dotarcie do poszukiwanego zagadnienia.


D. Metodologia komentarza

Analiza przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece oparta jest głównie na wykładni funkcjonalnej, dla której istotnym elementem jest także wykładnia historyczna. Metoda wykładni funkcjonalnej w doktrynie prawa cywilnego państw wysokorozwiniętych traktowana jest jako podstawowa metoda wykładni prawa. W Polsce metoda ta dopiero zyskuje uznanie i dotąd nie jest w pełni doceniana, choć zauważyć należy, że m.in. także w niektórych wypowiedziach Sądu Najwyższego i doktryny zyskuje ona uznanie jako ważna metoda wykładni.

Autor, posługując się równolegle wykładnią historyczną, czerpie w istotny sposób ze źródeł historycznych: zarówno Komisji Kodyfikacyjnej II RP, jak i prac unifikacyjnych toczących się w okresie powojennym, korzystając w tym zakresie m.in. z materiałów zgromadzonych w Archiwum Akt Nowych, jak i archiwach Sejmu RP. Historia powstania komentowanych przepisów i kontekst normatywny, w którym były one projektowane, ma - zdaniem autora - kluczowe znaczenie dla zrozumienia intencji ustawodawcy i niekiedy wyjaśnia znaczenie użytych słów w sposób odbiegający od tego, co sugerować mogłaby wykładnia językowa operująca jedynie współczesnym kontekstem językowym i normatywnym.

Komentarz oparty na wykładni funkcjonalnej i historycznej będzie zatem wyróżniał się znacząco od dotychczasowych wypowiedzi doktryny poświęconych zagadnieniom ksiąg wieczystych.

Obok zastosowanych metod wykładni ważnym celem komentarza jest uporządkowanie rozległej materii wieczystoksięgowej (judykatury i poglądów doktryny) w sposób łatwo dostępny dla praktyków. Służyć temu ma:

  • podział tekstu komentarza do każdego przepisu na wiele rozdziałów, podrozdziałów i mniejszych jednostek redakcyjnych; każda z tych jednostek będzie miała swój tytuł, a spisy treści zamieszczone zostaną także do każdego przepisu (oprócz ogólnego spisu treści wskazującego także na tytuły rozdziałów do poszczególnych przypisów),

  • dyscyplina narracyjna,

  • uniknięcie powtórzeń tekstu zapewnione będzie przez odesłania do innych fragmentów komentarza,

  • celem zapewnienia łatwiejszego odbioru tekstu, miejsca publikacji orzeczeń SN i wskazówki bibliograficzne dotyczące glos zamieszczane będą wyłącznie w przypisach; wskazówki bibliograficzne odnoszące się do wypowiedzi doktryny będą w całości zamieszczane w przypisach, zaś w razie rozbieżnych poglądów literatury w określonej kwestii komentarz będzie w tekście głównym grupował poglądy, a w przypisach wskazywał na ich autorów (brak nazwisk w tekście głównym).

Trzecim ważnym elementem wyróżniającym Komentarz będzie unikanie bezkrytycznego przytaczania orzeczeń SN. Każde przywołane orzeczenie SN zostanie krótko skomentowane lub przynajmniej pokazane w szerszym kontekście wcześniejszych wypowiedzi judykatury lub doktryny. W razie rozbieżnego orzecznictwa SN w danej materii, zadaniem Komentarza jest pogrupowanie judykatów w typy (np. na zasadzie: stanowisko pozytywne, negatywne, mieszane).